Bizkaiko enpresek beren erresilientzia erakusten dute egungo agertoki geopolitikoaren aurrean

Bizkaiko industria-enpresak erresilientzia handia erakusten ari dira bere jarduerari zuzenean eragiten dioten gertaera geopolitikoen aurrean, hala nola energia-disrupzioak, Frantzia eta Alemaniaren – euskal esportazioen helmuga nagusiak – ahultasuna eta inflazio-tentsioak. Hala ondorioztatzen da Bilboko Merkataritza, Industria, Zerbitzu eta Itsasketa Ganberak egindako Egoera Ekonomikoari buruzko azken txostenean, zeinak, Bizkaiko enpresek 2026ko lehen seihilekoan izan duten bilakaera jasotzen baitu, bai eta hurrengo sei hilabeteetarako dituzten aurreikuspenak ere.

Txosten horren arabera, Bizkaiko ekonomiak hazten jarraituko du 2026an, modu moderatuan bada ere, Lurraldeko Barne Produktu Gordinaren %1,9raino, euskal ekonomiak izango duen hazkunde bera. Hazkunde nabarmena, Eurogune osorako estimazioak %0,8 inguruan daudela kontuan hartuta. Espainiako ekonomiarekiko aldea – aurten %2,6 haziko dela kalkulatzen dena – mantendu egingo da, Bizkaian eta Euskadin hazkunde moderatuko sektoreak kontzentratuko baitira, baina

nabarmen murriztuko da 2027an, Espainiako BPGa %1,8 haziko dela kalkulatzen baita, Bizkaiko eta Euskadiko ekonomietarako aurreikusten den %1,7aren aldean.

Inflazioa %3,2koa izan da ekainean Euskadin eta Espainian; Bizkaian, berriz, zertxobait gainetik mantendu da, %3,5ean, eta Eurogunean, oro har, %2,8an geratu da. Azpiko inflazioa, berriz, apalagoa da: %2,9koa da Euskadin eta Espainian, eta %2,4koa Europan. Edonola ere, Europako Banku Zentralak ezarritako %2ko helburutik urrun dago oraindik.

Izan ere, Euroguneko inflazioaren gorakadak, ezegonkortasun geopolitikoaren ondoriozko arriskuek eta Estatu Batuetako muga-zergen mehatxuak eraman dute Euroguneko banku zentrala bere diru-politika aldatzera. 2024ko ekainean ziklo berri bat hasi zuen Eurogunean aplikatutako moneta-politikan, erreferentziako interes-tasetan zortzi murrizketa eginez, %2raino 2025eko ekainaren eta 2026ko ekainaren artean, gaur egun %2,25ean kokatu dituztela. 2025eko uztailetik aurrera, Euriborra, Espainiako hipotekei gehien aplikatzen zaien indizea, etengabe igo da 2026ko ekainera arte, eta orduan %2,764an itxi du.

Euroak dolarrarekiko duen balioa 1,1750 dolarrekoa zen 2025eko abenduaren 31n, eta 1,1394koa 2026ko ekainean. Horren ondorioz, Europako moneta %3,03 ahuldu da dolarraren aldean, eta horrek azaltzen du, neurri batean, Eurogunetik nazioarteko merkatuetara egindako esportazioen igoera, nahiz eta, aldi berean, funtsezko faktorea den Estatu Batuetako monetan egindako inportazioen garestitzean. Europako moneta ere ahuldu egin da libera esterlinarekin alderatuta, %1,24.

Kanpo-merkatuei dagokienez, eta 2026ko urtarriletik apirilera bitartean metatutako zenbatekotan, Bizkaiak 1.359 milioi euroko merkataritza-defizita izan zuen, 2025eko aldibereko defizitaren ildotik, zeina 1.335 milioi eurokoa izan baitzen. Esportazioak %8,1 hazi dira, eta inportazioak %6,4. Horrek zertxobait hobetu du lurraldearen estaldura-tasa, %74,5eraino. Bizkaiko esportazioek euskal

esportazio guztien gainean duten garrantzia 4 puntu igo da, eta epe horretan %35,7tik %39,8ra pasatu da.

Bizkaiko esportazioen merkatu nagusiek Frantzian eta Alemanian kontzentratzen jarraitzen dute; bi herrialdeek esportazio guztien %30,3 metatzen dute. Estatu Batuetara egindako esportazioak 189,2 milioikoak izan ziren 2025ean, eta 200,7 milioikoak ekitaldi honetan, %6 gehiago. Bilboko portuko trafikoa %9,19 handitu da 2026ko maiatzera arteko metatuan, 2025eko aldi berarekin alderatuta, ontziratu gabeko likidoen (+%16,96), salgai orokorraren (+%3,12) eta edukiontzietan garraiatutako salgaien (+%5,72) hazkundeen ondorioz.

Lurraldeko enplegua ere aztertu du txostenak. Urteko lehen hiruhilekoan, langabezia-tasa %7,9koa izan da, Estatuko langabezia-tasa baino 2,93 puntu txikiagoa (%10,8), eta Euskadiko langabezia-tasa baino 1,2 puntu handiagoa (%6,7). 2025eko laugarren hiruhilekoaren aldean, ehuneko puntu bat inguruko igoera izan da.

Bizkaiak 58.954 pertsona erregistratu zituen enplegu-bulego publikoetan 2026ko ekainean, 2025eko ekainean baino 684 pertsona gehiago. Langabezia horrek oraindik ere eragin handiagoa du emakumeen artean; izan ere, urteko hilabeteen arabera aldaketa txiki batzuk izan arren, Lurralde Historikoko langabeen %58 inguru dira.

Jarduera-sektoreei dagokienez, ehunekorik handienak zerbitzuen sektorean kontzentratzen jarraitzen du, guztizkoaren %70 inguru. Ekitaldi honetako lehen hiruhilekoan, Bizkaian gazteen langabezia %15,9koa izan da, eta Euskadin, berriz, %12,5ekoa. Aldi baterako kontratazioak jarraitzen du izaten modalitaterik ohikoena, kontratu guztien %75 eta %82 artean.

Bizkaiak Gizarte Segurantzan kotizatzen dutenen errekorra hautsi du berriro ekainean, 526.147 langile, hau da, 2025eko abenduan baino 3.516 kotizatzaile

gehiago, eta %0,67ko igoera izan du. Gizarte Segurantzan afiliatutako pertsona autonomoen portzentajea guztizkoaren %15-16 inguruan mantentzen da.

Turismoak balio positiboak ematen jarraitzen du: maiatzean 345.000 ostatu-gau baino gehiago izan ziren Bizkaian, eta turista atzerritarren ehunekoa nabarmen hazi zen, %58an baitzegoen. Bilboko aireportuak ere joera hori bera islatzen du: 2,83 milioi bidaiari izan ditu maiatzera arte, eta 2025ean, berriz, 2,6 milioi; hau da, %8,5eko hazkundea izan du, %44,79koa nazioarteko ibilbideetan.

Bestalde, Bizkaiko merkataritza eraldaketa sakonean murgilduta dago, eta 2014tik txikizkako establezimenduak (-%25) eta merkataritza-dentsitatea (6,26tik 4,62ra denda 1.000 biztanleko) galdu ditu, nahiz eta enplegu-zifrak egonkor mantentzen diren – 46.000 pertsona inguru – eta salmentak %19 hazi diren, 7.523 milioi euro gainditu arte.

Bizkaiko Industriaren Egoerari buruzko inkesta

Bilboko Merkataritza, Industria, Zerbitzu eta Itsasketa Ganberak egindako Bizkaiko Industria Egoerari buruzko Inkestak Lurraldeko industria-sarea aztertu du, bai 2026ko lehen hiruhilekoaren bilakaerari dagokionez, bai ekitaldi honetako bigarren seihilekorako aurreikuspenei dagokienez.

Ekitaldiko lehen hiruhilekoari buruz galdetuta, Bizkaiko industria-enpresek egonkortasunaren aldeko apustua egin dute. %65ek adierazi du produkzioa mantendu edo hobetu egiten duela aurreko seihilekoarekin alderatuta; 2025eko azken hiruhilekoan egindako inkestan, berriz, %74 ziren, testuinguru ekonomiko eta geopolitiko korapilatsu batean dagoen erresilientziaren adibide argi batean. Horren erakusgarri da enpresa horien %13k bakarrik egin dutela gora kanpoko merkatuetako salmentetan, eta %27k, berriz, gutxitu egin direla kanpora egindako salmentak. Aitzitik, %21ek inbertsioa handitu du, eta %29k negozio-zifra.

Datorren seihilekoari begira, baikortasunari eusten diote inkestan parte hartu duten enpresek; izan ere, %84k euren ekoizpena egonkor mantentzea edo haztea

aurreikusten dute. Itxaropen positiboenak eskari- eta salmenta-zorroen igoerak erakusten ditu, enpresen %25ek uste baitu egoerak hobera egingo duela. Aldiz, %11k bakarrik uste dute esportazioek gora egingo dutela. Galdetutako enpresetako enpleguak ere egonkor jarraituko du: enpresen %80k baino gehiagok enpleguari eusteko konfiantza dute, eta %10ek bakarrik uste dute igo egingo dela, eta %9k, jaitsi.

Egoeraren balorazioari dagokionez, handitu egin da eskaera-zorroa murriztua dutela uste duten enpresen ehunekoa, eta aurreko inkestan (2025eko abendua) %28koa izatetik gaur egungo %35ekoa izatera pasatu da. Zorro horrek 93 lanegun bermatzen dizkie, aurreko txostenean baino bat gehiago, eta 39 egunerako stocka du (aurreko inkestan baino 5 gehiago). Datorren seihilekorako erabili gabeko ekoizpen-ahalmenaren aurreikuspena zertxobait handituko da, %15etik %19ra, batez ere, ‘barne-eskariaren ahuleziagatik’ eta ‘eskulan espezializatuaren zailtasunengatik.

Enpresek bere jarduera gauzatzeko aipatzen dituzten erronken artean mantentzen dira energiaren eta lehengaien kostuak (4,0, 1etik 5erako eskala batean); profil kualifikatuen kontratazioa (3,6); eta soldaten kostuak (3,5). Bizkaiko enpresek ez dituzte hain garrantzitsutzat jotzen finantza-kostuak (3,0), aldaketa teknologikoak (2,8) eta muga-zergen neurriak (2,7).

Bere lehentasunei dagokienez, enpresen hauek adierazi dituzte: profil profesional egokiak sartzea (3,2); eraginkortasuna eta produktibitatea hobetzea (2,9); eta prozesuak hobetzea eta eredu operatiboa eraldatzea (2,7). Jasangarritasuna eta gizarte-erantzukizuna dira laugarren lehentasunak (2,6).

Egoera geopolitikoa

Egungo egoera geopolitikoak eta enpresa-jardueran duen eraginak zalantzan jarrita, Bizkaiko industria-enpresen %72k adierazi du AEBen eta Iranen arteko gatazkak eragin nahiko negatiboa (%54) edo larria (%18) izan du. Enpresa horien inpaktu-

faktore nagusiak lehengaiak eta osagaiak (enpresen %31k aipatu ditu), energia-kostuak (%29) eta logistika eta garraioa (%19) dira.

Galdetutako enpresen %48k ez du aldaketarik nabaritu merkataritza-jardueran gatazka hori dela eta; %39ren iritziz, berriz, egoera hori aldatzen ari da eskaera-zorroa edo enpresen merkataritza-estrategia, eta funtsezko merkatuetako eskariaren moteltzea aipatzen du arrazoi nagusi gisa. Era berean, %87k uste du Estatu Batuek eskualdearekin zeharka jarduten duten enpresei ezarritako merkataritza-murrizketak eta -zigorrak gogortzeak ez duela inola ere eragiten haien lege- edo administrazio-jardueran; %8k, berriz, areagotu egin behar izan du kontratuen lege-berrikuspena, osagaien edo kobrantza-kanalen jatorria (compliance); eta %5ek harremanak hautsi behar izan ditu hornitzaile edo partner logistikoren batekin, zehapen-arriskua dela-eta.

Egoera horrek denboran irauteko aukeraren aurrean, enpresen %32 energia- eta lehengai-gainkostuak produktuaren azken preziora aldatzeko aukera aztertzen ari da. Aldi berean, inkestan parte hartu duten enpresen %38a ez da ari neurriak ezartzen edo ez du aurreikusten epe labur eta ertainera. %43ren iritziz, ordea, Europako industria-dinamismoaren galerak ez du eraginik haien produktu-zorroan; %28k, berriz, adierazi du moteltze txiki bat eragiten ari dela.