Bizkaiak goi-teknologiako esportazioak bikoiztu ditu, eta lurraldeak merkataritza-oreka historikoa lortu du

Bizkaiko industria-sareak ekoizpen-eredu aurreratuagoetaranzko egiturazko eraldaketarako zikloa osatu du. barrixe – Bizkaiko Berrikuntza Behatokiak “Kanpo Merkataritza, produktuen maila teknologikoaren arabera” izenburupean aurkeztutako azken txostenaren arabera, lurraldeak mugarri estrategikoa lortu du: 2018tik 2025era, goi-teknologiako esportazioetan duen pisua bikoiztea.

Azterketa hori Eustaten datu ofizialetan oinarritzen da, eta agerian uzten du Bizkaiko esportazioen osaeran izandako aldaketa bat, konplexutasun tekniko handiagoko produktu eta zerbitzuen garrantzi erlatibo handiagoarekin. Zehazki, intentsitate teknologiko handiko esportazioak 2018an % 3,2 izatetik 2025ean % 6,6 izatera igaro dira guztizkoaren gainean, eta hazkunde horrek tokiko enpresek berrikuntzaren eta balio erantsiaren alde egindako apustu irmoa islatzen du.

Oreka berria: zeharkako merkataritza-superabita

Historiari begira, Bizkaiko merkataritza-balantzak egiturazko menpetasunak eduki ditu zenbait maila teknologikotan. Nolanahi ere, 2025eko datuak joera-aldaketaren erakusgarri dira: lehen aldiz, lurraldeak bere balantza orekatzea lortu duenez, saldoak positiboak izan dira intentsitate teknologikoaren lau mailetan.

Zeharkako superabit-egoera horrek iradokitzen duenez, hain menpekoa ez den merkataritza-eredurantz egin behar da trantsizioa, eta, bertan, intentsitate teknologiko handiko eta ertain-handiko sektoreetako ekoizpenak osagai horiek inportatzeko premia historikoak baino pisu handiagoa du. Txostenean bertan, modu berezian nabarmentzen da goi-teknologiako segmentuaren “eraginkortasun esportatzailea”, bertan salmenten balioak salmentok ekoizteko beharrezkoak diren erosketak bikoizten dituelako ia-ia. Hori dela eta, lurraldea ez da hain zaurgarria kanpo-merkataritzako gorabeheren aurrean.

Manufakturaren motorra eta “energiaren eragina”

Azterlanaren funtsezko puntuetakoa portaera industrialaren analisia da, osagai energetikoa isolatzen duelako. Tradizioaren arabera, kokerien eta petrolioaren finketaren sektoreak pisu nagusia izan du Bizkaiko kanpo-merkataritzan. Edonola ere, datuak energia banantzeko prozesuaren adierazgarri dira: petrolioaren eratorriek esportazioetan duten pisua erdira jaitsi da (2018ko %22,5etik 2025eko %11,7ra).

Faktore hori alde batera uztean, manufaktura aurreratua azaltzen denez, maila teknologiko ertain-handia energetikoak ez diren esportazioen %42,1ekoa izan da, eta, bertan, azpitalde estrategikoak dira nagusi:

• Makinak eta ekipamendu elektrikoa: kanpo-salmenten zutabe moduan sendotu da.
• Eraikuntza aeronautikoa eta espaziala: hazkuntza erlatibo handieneko sektorea da, zazpi urtean baino ez bere merkatu-kuota hirukoiztu duelako (%1,6tik %4,6ra).

Bazkide estrategikoak eta nazioarteko lehiakortasuna

Bizkaiak merkatu zorrotzetan daukan lehiakortasuna bere esportazio teknologikoen banaketan islatzen da, garapen handiko ekonomiak dituztelako xede nagusi. Erresuma Batua lehentasunezko bazkidea da oraindik (salmenten %37,2), eta Estatu Batuak Europar Batasunetik kanpoko helmuga nagusia dira (%17,7).

Inportazioei dagokienez, hornitzaileen maparen dibertsifikazioa handiagoa da. Salmentetan anglo-saxoiak nagusi badira ere, hornikuntza bera sare orekatuagoan dago oinarrituta: AEB nagusi da oraindik (%12,9) (2023ko %18,2ren aldean, ia-ia 6 puntu jaitsi bada ere), ondoren Erresuma Batua eta Frantzia daude hurbil-hurbil (%12,1na) eta, gero, Txina dator (%8,8).

Bizkaia EAEko esparruan

Txostenean bertan, Bizkaiak Euskal Autonomia Erkidegoan bertan daukan posizio erlatiboari buruzko azterketa zorrotza ere egiten da, eta, bertan egiaztatu egiten da lurraldea teknologia erakartzeko eta xurgatzeko sustatzaile nagusia dela eskualdean. Maila teknologiko handiko produktuen esportazioen arloan, Bizkaiaren lidergoa eztabaidaezina da, guztizko autonomikoaren %57,0 sortzen duelako. Dinamismo hori EAEn malda handiena duen hazkuntza-kurban islatzen da, 2018ko 317 M€-tik 2025erako aurreikusitako 676 M€-ra igo da-eta. Hori dela eta, seriearen hasieran esportatutako kopurua bikoiztu du ia-ia, eta balio-metaketaren kuota historikoa lortu du.

Protagonismo hori, ordea, ez da salmentetara bakarrik mugatzen, Bizkaiak funtsezko zeregina duelako goi-teknologiako produktuen inportazioen %36,1 metatzean. Azken urtean Arabak gorakada handia izan duen arren, oraindik ere Bizkaiko hazkuntza-profila askoz moderatuagoa eta iraunkorragoa da, 510 M€-koa izan delako 2025erako.

Maila teknologiko ertain-handiari dagokionez, lurraldearen bilakaera egonkorra izan da, bere esportazioko zenbakiak 3.800 eta 4.000 M€ artekoak izan dira-eta. Dena dela, horren pisu erlatiboa txikixeagoa da Euskadi osoan (%24,5). Bestetik, maila horretako bertako inportazioetan, egitura banatuago dago hiru lurraldeen artean, eta, bertan, Bizkaiari dagokion ehunekoa guztizkoaren %34,8koa da.

Oro har, hornikuntzen krisiak eta 2022ko prezioen gorakadak gainditu ondoren, EAEko fluxu komertziala egonkortasun-fasean edo “goi-mesetan” sartu da gaur egun.

Ondorio estrategikoa

barrixeren ustez, 2025eko ibilbideari erreparatuz gero, baikortasun zuhurra da nagusi, Bizkaiak bere oinarri esportatzailea zabaltzea lortu duelako, bere erreferentziako sektoreak dibertsifikatzean. Hori dela eta, autonomia teknologikoa irabazi du. Energiarekiko menpetasuna duen ekonomia jakintzan zein manufaktura aurreratuan intentsiboa den ekonomiarantz bilakatzen ari denez, lurraldea abangoardiako nodo industriala da Europan.

Informazio gehiago: Bizkaiko Kanpo Merkataritza, produktuen maila teknologikoaren arabera – 2025 txostena

barrixeri buruz

Bizkaiko Berrikuntza Behatokia Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Cámarabilbaoren baterako ekimena da, eta lurraldeko lehiakortasunaren zein berrikuntzaren adierazleen analisia eta jarraipena egiten ditu. Enpresei eta instituzio publikoei erabakiak hartzen laguntzen dieten datu estrategikoak eskaintzea dauka xede nagusi.