Bizkaiak bere maila sendotzen du Europako jabetza industrialaren esparruan

Bizkaiko eta EAEko jabetza industrialaren arloko bilakaera 2024an aztertzen duen Babestu azken azterlanak – barrixe – Bizkaiko Berrikuntza Behatokiak egiten duena eta Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Bilboko Merkataritza Ganberaren ekimena dena – Europa bidezko patente-eskaeren hazkunde iraunkorra islatzen du. Bizkaian, 69 eskaera izatetik 71 izatera pasatu da 2024an, eta igoera txiki baina jarraitua izan da 2022an abian jarri zenetik; Euskadin, berriz, 193 eskaera izan dira, hau da, %7,2ko igoera. Bi kasuetan, Babestu txostenean aztertutako serieko daturik altuena lortzen da. Emaitza horrek errekor historikoa ezartzeaz gain, 2018tik ikusten ari den goranzko joera finkatzen du, pandemiaren urteetan aldi baterako etena, eta, ondoren, hazkunde neurritsu baina etengabeari ekiten dio.

Babestu azterlanak Patente eta Marken Espainiako Bulegoak argitaratutako azken datuak biltzen ditu, eta Bizkaian eta Euskal Autonomia Erkidego osoan industria-jabetzaren inguruan emandako eskaeren eta emakiden bilakaerari buruzko informazioa biltzea du helburu; gainera, aukera ematen du jakiteko zein sektore teknikotan kokatzen diren, zeinek eskatzen dituzten, eta Euskadiren asmatze-jardueraren aurrerapena ezagutzeko, beste autonomia-erkidego batzuekin alderatuta.

Joera-aldaketa: Patente Nazionalek pisu txikiagoa dute

Patente nazionalen eskaerek serie historikoko erregistrorik baxuena markatzen dute, bai Bizkaian, bai EAE osoan. Jaitsiera hori babes-estrategia aldatzearen ondorio da, eta Europako bideari ematen dio lehentasuna.

Bizkaian, Patente Nazionalen eskaerak %19 jaitsi dira, 21eraino, hau da, EAEn aurkeztutakoen erdia; 2023an, berriz, %60,4 izan ziren. Guztira, 42 eskaera nazional erregistratu ditu erkidegoak.

Patente Nazionalen emakidei dagokienez, Bizkaian 13 daude, eta EAEn 29. 2017 eta 2024 artean, kontzesio nazionalak %68,2 jaitsi dira Bizkaian, eta %72,6 EAEn. 2017ko Patenteen Legea indarrean jartzea, berritasuna eta asmatze-jarduera nahitaez aztertuz baldintzak gogortu zituena, izan da atzeraldi horren faktore erabakigarrietako bat.

Europako patenteak hedatzen ari dira

Patente Nazionalen gainbehera Lurraldeko enpresen eskaera europarren hazkunde nabarmenarekin konpentsatzen da. 2015az geroztik, estatu-jatorriko Europako Patenteak %82 hazi dira Bizkaian (39tik 71ra) eta %85,5 EAEn (104tik 193ra).

Hala ere, Euskadik hobetzeko tarteari eusten dio, ZTBP 2030ean ezarritako 260 eskaeraren helburua lortu arte.

Norabide-aldaketa hori, neurri handi batean, enpresa-sarearen nazioartekotze gero eta handiagoari zor zaio. Atzerriko merkatuetan diharduten konpainiek Europako patentea balioesten dute, lurralde-estaldura handiagoa duelako eta Patenteen Europako Bulegoaren azterketa-prozesuak kalitate aitortua duelako.

Enpresak dira eskatzaile nagusiak: EAEn erregistratutako Europako patenteen %90,1 biltzen dute. Europaren babesaren aldeko apustu horrek nazioarteko bazkideekiko negoziazioetan duen lehia-posizioa sendotzen du, eta lizentzia eta ustiapen teknologikoa bultzatzen ditu geldialdi globalean.

Erabilgarritasun-ereduak: eskaeren gorakada txikia, emakiden beherakada

Berrikuntza babesteko beste sistema garrantzitsu bati, Erabilgarritasun-ereduei, dagokionez, 2024ko portaera desberdina izan da. Eskaerek igoera txiki bat izan dute aurreko urtearekin alderatuta: %13ko igoera Bizkaian eta %8,4koa EAE osoan. Kontzesioek, aldiz, beherakada handia izan dute: 26 kontzesio izan dira Bizkaian (aurreko urtean 47 izan ziren), eta 94 kontzesio EAEn (120).

Diseinu Industriala: beherakada orokorra

Diseinu Industrialari dagokionez, denboran zehar portaera nahiko irregularra erakusten duen parametroa izan arren, bilakaera nabarmen beheranzkoa da. Hala, Bizkaian 29 eskaera izatetik 17 izatera igaro da azken urtean, eta 29 eskaera izatetik 15 eskaera izatera 2024an. Bestalde, EAEn 35 eskaera eta 32 emakida daude. Atal honetan nabarmendu behar da EAEko diseinu-jardueraren ratioak ere beherakada nabarmena izan duela: 16 puntu, 2023an erregistratutako 25en oso azpitik. Atzerakada horrek EAE ranking nazionaleko azken postuan jartzen du, aurreko urtean zortzigarren postuan zegoenean.

Eskatzaile nagusiak

Patenteen eta Marken Espainiako Bulegoak (OEPM) argitaratutako datuei esker, jabetza industrialeko sistema bakoitzean 50 eskatzaile handienak identifika daitezke, eta datu horien arabera, eskatzaile horien artean daude:

• EHU, 22. postuan, Patente Nazionaletan sei eskaera eginda.
• Europako patenteei dagokienez, EAEko 15 erakunde daude, eta horien artean daude Siemens Gamesa (4. postua, 24 eskaera) eta Tecnalia Research & Innovation Fundazioa (9. postua, 18 eskaera).
• PCT patenteei dagokienez, EAEko hiru erakundeetatik Surion Wind System da euskal presentziaren buru (14. postua, 4 eskaera).
• Erabilgarritasun-ereduetan, Bilontec Industrial S.L. irudia. (17. postua, 4 eskaera).
• Diseinu Industrialean, Tekniker 30. postuan dago (4 eskaera).
• Marken Espainiako rankingean ez da euskal erakunderik agertzen lehenengo 50en artean.

Lurralde-berrikuntzaren eta -banaketaren eremuak

Bizkaiak eta EAEk emakida gehien lortu dituzten berrikuntza-eremu nagusiei dagokienez, nabarmentzekoa da Patente Nazionalen kasuan bi lurraldeek dituztela zifrarik handienak “Beste eremu batzuk” sektorean, eta “Ingeniaritza Zibila” azpisektorean.

Bestalde, Erabilgarritasun-ereduetan, emakida gehienak “Ingeniaritza mekanikoa” sektoreari dagozkion arren, “Ingeniaritza zibila” azpisektorea da berriz ere emakida gehien dituena.

Eskaera, emakida edo indarrean dagoen industria-jabetzaren ehuneko handiena zer Lurralde Historikotan dagoen kontuan hartuta, Bizkaia da ehuneko handienak dituena, hiru adierazletan izan ezik, hala nola Europa bidezko patente-eskaeretan eta Erabilera eta Marka Ereduen emakidetan, non Gipuzkoak baitu ehuneko handiena.

Estatu mailan, EAEk lortu du puntuaziorik onena Europako Patenteetan (87 puntu, 2. postua), eta, ondoren, PCT Nazioarteko Patenteak (32 puntu, 4. postua). Erabilera Ereduetan 5. postuan dago. Patente Nazionaletan, Industria Diseinuan eta Marketan, berriz, jarduera Estatuko batez bestekoaren azpitik dago, eta Industria Diseinuan izan da beherakada handiena.

Industria-babesa, balio bat ziurgabetasun-garaietan

Eskaera-erritmo ona, batez ere Europako patenteena, esanguratsua da ziurgabetasun ekonomiko globaleko testuinguru honetan. Adituen arabera, babes industrialak historikoki erakutsi du erresilientea dela krisien aurrean, segurtasun juridikoa eskaintzen duelako eta inbertsioak erakartzea errazten duelako.

Europar Batasuneko Jabetza Intelektualaren Bulegoaren arabera (EUIPO), jabetza intelektualeko eskubideak dituzten enpresen %93k diote eragin positiboa izan dutela beren negozioan, eta %60k nabarmendu dute beren irudi korporatiboa hobetu dutela.

Berrikuntzaren babesak, beraz, enpresen lehiakortasuna indartzeko tresna estrategikoa izaten jarraitzen du.

Babestu azterketari buruz

Bizkaiko eta EAEko jabetza industrialari buruzko BaBesTu 2025 azterketa barrixe–Bizkaiko Berrikuntza Behatokiak egin du, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Bilboko Merkataritza Ganberaren ekimenez.

Patente, erabilgarritasun-eredu, diseinu industrial eta marken eskaerak, emakidak eta indarraldiak aztertzen ditu txostenak, baita lurralde-banaketa, eragile eskatzaile nagusiak eta asmatze-jarduera handiena duten sektore teknikoak ere.

Informazio gehiago: barrixe.com