Bilboko Merkataritza Ganberak aurreikusten duenez, Bizkaiko ekonomiak hazkunde moderatuaren bidean jarraituko du %2,1eko BPG-arekin

Bilboko Merkataritza, Industria, Zerbitzu eta Itsasketa Ganberak egindako Koiuntura Ekonomikoari buruzko azken txostenak adierazten du Bizkaiko ekonomiak hazkunde moderatuaren bidean jarraituko duela 2026an, eta Barne Produktu Gordina %2,1-%2,2 inguru haziko dela, Euskal Autonomia Erkidego osorako aurreikusitakoaren ildotik.

Hala, Ganberak espero du Bizkaiak eta Euskadik Euroguneak baino gehiago hazten jarraituko dutela (%1,2 inguru), eta Espainiako ekonomiarekiko aldea murriztuko dela; izan ere, azken hori 2026an %2,3 haztea espero da, eta 2025ean, berriz, %2,9.

Inflazioari dagokionez, Eurogunean %2ko helburua lortu da abenduan, Espainia eta Euskadi %2,9an daude, eta Bizkaia %3an. Aurtengo urteari begira, inflazioa %1,9koa izango da Europar Batasunean, eta %2 eta %2,3 artekoa Espainiako Estatuan. Bizkaian eta Euskadin ere, inflazioa jaitsi egingo da %2ra.

Europako Banku Zentralaren gordailuko interes-tasak %2koak dira 2025eko ekainetik, eta hedatze-politikarekin jarraitzen dute, inflazio-egonkortasunaren eta Euroguneko hazkunde-maila baxuen ondorioz, nahiz eta ezegonkortasun geopolitikoak eta Estatu Batuetako muga-zergen politikak arriskuak izan. Euriborrak, Espainiako hipotekei gehien aplikatzen zaien indizeak, %2,267an itxi du urtea, bost igoera jarraian egin ondoren, uztailean izandako minimotik.

Euroak dolarrarekiko duen balioa 1,0389 dolarrekoa zen 2024ko abenduan, eta 1,1750 dolarrekoa 2025aren amaieran; beraz, Europako txanpona %13,1 indartu da dolarraren aldean, eta horrek ondorio zuzenak izan ditu Europako eta Euskadiko esportazioak nazioarteko merkatuetara erortzean. Datu hori, bestalde, faktore giltzarria da dolarretan egindako inportazioak merkatzeko eta, beraz, Euroguneko inflazioa moderatzeko. Libera esterlinari dagokionez, euroa ere indartu egin da, %5,24.

Bizkaiko merkataritza-defizita 3.100 milioi eurotik gorakoa izan da azarora arte, eta estaldura-tasa %75 inguruan mantentzen da iazko aldi beraren aldean, orduan %77 izan baitzen. Beherakada hori esportazioen beherakada handiaren (%11) ondorio da, inportazioen beherakada baino askoz handiagoa (%10). Euskal Autonomia Erkidego osorako estaldura-tasa urteko lehen hamaika hilabeteetan %112koa izan da, eta Bizkaiko esportazioak, euskal esportazio guztien aldean, %39tik 2025eko azarora bitartean %36ra igo dira 2024ko aldi berean.

Frantziak eta Alemaniak jarraitzen dute izaten Bizkaiko esportazioen kanpo-merkatu nagusiak; bi herrialdeek esportazio guztien %28 metatzen dute. Aipagarria da Erresuma Batura eta Estatu Batuetara egindako esportazioen beherakada, %25,5 eta %24,2, hurrenez hurren.

Esportazioen beherakada horren adierazle argia da Bilboko portuko trafikoa: %8,5 jaitsi da 2025eko urtarrila-azaroa metatuan, 2024ko aldi beraren aldean, 31,99 milioi tonatik 29,27 milioira. Jaitsierarik handienak ontziratu gabeko likidoetan – %11,6 gutxiago – eta edukiontzien trafikoa -%7,6 gutxiago – izan dira. Ohiko salgaien eta ontziratu gabeko solidoen trafikoa, berriz, egonkor mantendu da.

Urteko hirugarren hiruhilekoan, Bizkaiko langabezia-tasa %7,17koa izan zen, Estatuko langabezia-tasa baino 3,3 puntu txikiagoa, eta Euskadiko langabezia-tasa baino 0,2 puntu handiagoa. Emakumeen langabezia-tasa, tasa globala baino %8,77 handiagoa, 3,3 puntu baxuagoa da Estatu osoko emakumeen tasa baino. Lurraldeak 60.474 pertsona erregistratu ditu enplegu bulego publikoetan 2025ean, 2024an baino %0,23 gutxiago. Enplegu-zerbitzu publikoetan erregistratutako langabeen ehuneko handienak zerbitzuen sektorean pilatzen jarraitzen du, guztizkoaren %70 inguru.

Bizkaiak 2024ko amaieran errekorra lortu zuen: Gizarte Segurantzan 522.631 kotizatzaile, hau da, 2024ko abenduan baino 7.307 gehiago, eta %1,42ko igoera. Gizarte Segurantzara afiliatutako langile autonomoak afiliatu guztien %15-16 inguruan mantentzen dira. Aldi baterako kontratazioak jarraitzen du izaten kontratazio modalitaterik ohikoena, eta kontratu guztien %75 eta %81 artekoa da.

Turismoaren sektoreak hedatzen jarraitzen du, eta, 2025eko urtarriletik azarora bitarteko metatuan, ia 4 milioi ostatu-gau erregistratu ziren Bizkaian, aurreko urteko aldi berean baino %11 gehiago. Nabarmentzekoa da atzerriko turisten ehunekoak izan duen hazkunde handia: %49,5 izan dira, 2024ko aldi bereko datua baino puntu bat gehiago.

Bilboko aireportuak, bestalde, zazpi milioi bidaiari baino gehiago izan ditu lehen aldiz ibilbide komertzialetan, eta aurreko urteko datuak gainditu ditu nazioarteko bidaiarien hazkundeari esker, %11 hazi baita, 3,15 milioi bidaiarira iritsi arte (guztizkoaren %45).

Bizkaiko txikizkako merkataritzak, bestalde, establezimenduen %25 galdu du, 2014an 14.422 izatetik 2025ean 10.781 izatera igaro baita. Aldi berean, eta ondorioz, txikizkako merkataritza-dentsitatea, hau da, 1,000 biztanleko denda-kopurua, 6,26tik 4,62ra igo da.

Edonola ere, eta 2024ra arte, sektorearen salmentak %16 hazi dira, 7.315.341 eurora iritsi arte. Lurraldeko txikizkako merkataritzako enpleguak egonkor iraun du azken hamarkadan: 2014an 46.075 lanpostu izan ziren, eta 2025ean 46.097.

Bizkaiko Industria Egoerari buruzko inkesta

Bizkaiko Industria Egoerari buruzko Inkestan – Bilboko Merkataritza, Industria, Zerbitzu eta Itsasketa Ganberak egina, Lurraldeko industria-sarearen iritzia ezagutzeko -, enpresek egonkortasunari buruz hitz egiten dute, bai 2025eko bigarren seihilekoari dagokionez, bai 2026ko ekitaldiko lehen sei hilabeteei dagokienez.

Enpleguari dagokionez, inkestatutako enpresen %46k adierazi du bere erakundeetan enplegua egonkor mantendu dela, eta %36k adierazi du hazi egin dela. Ekoizpenari dagokionez, %74k ekoizpenari eutsi edo hobetu egiten dio 2025eko lehen seihilekoarekin alderatuta, eta %73k egonkortasunaren alde egiten du salmentei dagokienez. Inbertsioari dagokionez, egonkortasuna azpimarratu behar da; izan ere,%22k adierazi du inbertsioak handitu egin direla, eta%54k, berriz, egonkor dirauela. Inkesta egin zaien enpresen %69k produktuen salmenta prezioei eutsi diete, eta %6k bakarrik adierazi dute jaitsi egin dituztela.

Datozen sei hilabeteei buruz duten balorazioa dela eta, enpresen %78k enpleguaren egonkortasunaren alde egin dute; %12k, berriz, langile gehiago izango dituztela uste dute, eta %10ek, berriz, langile gutxiago izango dituztela. Salmentetarako aurreikusitako joera ere egonkortasuna da, enpresen %53ren arabera. Oro har, enpresen %82k uste du 2026ko lehen seihilekoan ekoizpena hazi edo egonkor mantenduko dela eta esportazioak hazi edo egonkor mantenduko direla.

Galdetutako enpresen %62rentzat, 2025eko bigarren seihilekoan bere eskaera-zorroa egokia izan da, eta %28k uste du murriztua izan dela. Zorro horrek, batez beste, 92 eguneko lan-epea bermatzen die, 2025eko lehen seihilekoko inkestan adierazitakoa baino 11 egun gehiago. Lehengaien eta fabrikatutako produktuen stockei dagokienez, %76k eta %75ek, hurrenez hurren, egokitzat jotzen dituzte. Fabrikatutako produktuen stock horrek, batez beste, 34 ekoizpen-egun ematen dizkie, aurreko inkestan adierazitakoak baino bost egun gutxiago.

Ekoizpen-ahalmenaren gutxiespena %17koa da, aurreko inkestan aitortutako %20tik hiru puntu behera. Bestalde, gutxiegi erabiltze hori 2026ko lehen seihilekorako aurreikusteak beste murrizketa bat erakusten du, %15eraino. Gutxiegi erabiltzearen arrazoi nagusiak hauek dira: ‘barne-eskariaren ahulezia’ eta ‘eskulan espezializatuaren zailtasunak’.

Enpresa-jarduerari gehien eragiten dioten faktoreen artean, hauek eragin handia izan zuten enpresetan: ‘lehengaien eta energiaren prezioak’ (3,7, 1etik 5erako eskala batean), ‘soldata-kostuek (3,6) eta ‘profil kualifikatuen kontratazioak’ (3,6). Enpresa-jardueran faktore garrantzitsutzat jotzen dituzte, halaber, ‘inflazioa’, ‘politika- eta gizarte-faktoreei lotutako ziurgabetasuna’ eta ‘jasangarritasuna-araudia eta -eskakizunak’ (3,3 hiru faktoreetan). Aldiz, eragin txikiagoa izan dute ‘finantza-kostuek’ (2,9), ‘aldaketa teknologikoen azelerazioak’ (2,8) eta ‘muga-zergen neurriek’ (2,6).

2026ko ekitaldiko lehen seihilekoari begira, ‘profil profesional egokiak sartzea’ (3,2, 1etik 5erako eskala batean) eta ‘Eraginkortasuna eta produktibitatea’ (2,9) biltzen dituzte dira industria-enpresen kezka eta arrisku handienak.

Emakumeen presentzia Bizkaiko industria-enpresan

Merkataritza Ganberak Bizkaiko industria-sektoreari galdetu dio emakumeek beren erakundeetan duten egoerari buruz. Azterketa horretatik ondorioztatzen da enpresen %44an emakumeen presentzia %10etik beherakoa dela, eta %33k adierazi du ehuneko hori %10 eta 25 artekoa dela. Erantzukizunezko postuetan emakumeak egoteko joera hori errepikatu egiten da; izan ere, %76k adierazi du lanpostu horietan ez dagoela emakumeen %0 eta %25 arteko portzentajerik. %9k baino ez dituzte ardura handiko postuetan dauden emakumeen erdiak baino gehiago.

Sailen araberako presentziari dagokionez, nabarmentzekoa da I+G eta Marketin sailetan ez dagoela emakumeen ordezkaririk; izan ere, inkestatuen %68k eta %66k adierazi dute ez dutela emakumerik sail horietan. Aldiz, %22k bakarrik esan dute ez dutela emakumerik Administrazio sailean. Administrazioan izan ezik, sail guztietan emakumezkoak dira nagusi. I+G eta Marketin sailetan, emakumeen presentzia bereziki txikia da (%14 eta %17 baino ez, hurrenez hurren, %25etik gorakoa), eta Ekoizpen eta Logistika eta Mantentze-lanetan, emakumeen presentzia %25etik gorakoa da, %12 eta %17koa besterik ez, hurrenez hurren.

Ikasketa-mailari dagokionez, gehiengoak esan du apenas dutela master edo doktoregoko titulua duten emakumerik (langileen %10 baino gutxiago). Pisu handiena duen hezkuntza-maila unibertsitate-gradua da; izan ere, %54k adierazi du bere emakumezko langileen %25ek baino gehiagok duela gradu hori. Lanbide-heziketan eta oinarrizko hezkuntzan ere proportzio handiak daude ikasketa-mailari dagokionez. STEM diziplinetan (Zientziak, Teknologiak, Ingeniaritza eta Matematika) prestakuntza duten emakumeen presentziak ez du garrantzi handirik; izan ere, %69k adierazi du enpresan lan egiten duten emakumeen %10en azpitik dagoela.

Era berean, %93k adierazi du ez dagoela generoko soldata arrakalarik euren erakundeetan. %43k dio ez dituela ebaluatu produktibitatean, berrikuntzan eta kalitatean egindako hobekuntzak, emakumeak sartu direlako, eta %77k dio ez duela ezarri pizgarri espezifikorik haiek erakartzeko edo atxikitzeko.

Lana eta familia bateratzeko neurriak ezarri dituzten enpresen artean, %48k ordutegi-malgutasuna aipatu dute; %24k eta %20k, berriz, baimen bereziak eta telelana ezarri dituztela adierazi dute, hurrenez hurren. %70ak dio ez duela arazorik emakumeak arlo teknikoetan edo ekoizpenekoetan sartzeko, baina askok adierazi dute lanpostu horietarako prestatutako profesionalik ez dagoela arazo nagusia emakume gehiago plantillan sartzeko.

Kontsultatutako iturriak: Aena /Bilbaoair, Zerga Agentzia, Bilboko Portuko Agintaritza, EBZ, EUROSTAT, EUSTAT, Eusko Jaurlaritza, INE, Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioa, Lan eta Gizarte Ekonomia Ministerioa, eta Bilboko Ganberaren datuak.